iBlog

Pierwsze parowozy wyruszyły na żelazne szlaki rzecz jasna na Wyspach Brytyjskich – kolebce kolei żelaznych. Wkrótce zagościły także do Europy kontynentalnej, by w zawrotnym tempie rozjechać się po wszystkich krajach i zamieszkać tu na stałe, także na terenach polskich znajdujących się wtedy pod zaborami. Sieć kolejowa rozwijała się. Wraz z nią rozwijały się miasta i wsie. Miejscowości które kolej omijała ulegały szybkiej degradacji. Z kolei żyły całe miasteczka a kolejarz to było panisko – świetnie zarabiał, miał niezłą opiekę socjalną i cieszył się prestiżem społecznym – nie to co dziś, niestety.

Parowozy to magiczne maszyny. Dla wielu sympatyków kolei parowozy są esencją kolejnictwa, wyznacznikiem prawdziwej kolei. Stal, w której spotykają się dwa potężne żywioły – ogień i woda. Te dwa żywioły dają życie parowozowi. Te owiane kłębami dymu i pary stalowe kolosy mają w sobie tak wiele czaru, którego magii, której pozbawione są współczesne lokomotywy spalinowe i elektryczne. Parowozy były od początku istnienia kolei żelaznych aż do lat powiedzmy siedemdziesiątych podstawowymi maszynami trakcyjnymi. Dziś powoli odchodzą w zapomnienie…

Jeśli chodzi o Polskę, to koleje najszybciej rozwijały się w zaborze pruskim – tam czyniono najwięcej inwestycji w kolej. Nic dziwnego – bogaty, uprzemysłowiony Śląsk musiał i mógł mieć kolej, więc ją miał. Prusom niewiele ustępowały Austro-Węgry, aczkolwiek biedna rolnicza Galicja była pod tym względem trochę zaniedbana. Na szczęście poza względami gospodarczymi znaczenie miały tu także względy strategiczne – w tamtych czasach nie dawało się wygrywać wojen bez dobrze rozwiniętej sieci kolejowej. Najgorzej było w zaborze rosyjskim. Tutaj oprócz polityki rosyjskiej na przeszkodzie stało też łapownictwo i złodziejstwo. Ale mimo to kolej powstała.

Najciekawsze parowozy moim zdaniem to Ty2 – taki symbol na PKP nosiły poniemieckie parowozy wojenne, które u Niemców miały oznaczenie BR52. Mówię o nich, że były toparowozy, które zmieniły oblicze Europy – najpierw ją rujnując a potem odbudowując ze zniszczeń wojennych. Ty2 to lekki parowóz towarowy zbudowany przez nazistów specjalnie na potrzeby wojny ze Związkiem Radzieckim. Bardzo prosta, zestandaryzowana konstrukcja, tani w produkcji i eksploatacji, łatwy w naprawach, ocieplony na rosyjskie zimy, zadowalał się nawet byle jakim paliwem, potrafił jeździć po kiepskiej jakości torach (jak to na wojnie – wysadzane w powietrze i łatane byle szybko). Po prostu były to idealneparowozy na wojnę z Rosją Radziecką. Dzięki tym cechom doskonale sprawdzały się po wojnie w zniszczonej Polsce. Eksploatowane je aż do lat dziewięćdziesiątych, niektóre z nich zachowano do dziś do celów muzealnych. Kilka jest czynnych i obsługują np. pociągi turystyczne w sezonie letnim.

Parowozjada to coroczna impreza kolejowa, która zazwyczaj odbywa się w Chabówce i niekiedy także w jednej z sąsiednich miejscowości, np. w Rabce Zaryte albo w Chabówce. Tegoroczna impreza odbędzie się tylko w Chabówce, ale zgodnie z tradycją potrwa dwa dni a Miłośnicy Kolei (zwani w skrócie MiKolami) nie powinni narzekać na brak atrakcji – poza prezentacją parowozów, będzie można przejechać się w kabinie parowozu, odbyć przejażdżkę pociągami retro albo pojeździć drezynami. W programie jest także widowisko muzyczne pt. Kolej na musicale.

Z początku nie było pewności czy impreza się odbędzie – kruki na niektórych forach dyskusyjnych krakały czarne scenariusze, że ze względu na kryzys PKP Cargo SA (główny organizator Parowozjady) zrezygnuje z jej organizowania. Na szczęście dla Miłośników Kolei te czarne wróżby spełzły na niczym i Parowozjada 2009 odbędzie się. Chociaż być może faktycznie coś było na rzeczy – kryzys jest faktem (ponoć medialnym tylko, ale jednak) a informacje odnośnie decyzji i programu Parowozjady jakoś nie napływały…

Parowozjada 2009 odbędzie się pod hasłem “Już od pokoleń kochamy kolej”. Do Chabówki będzie można dojechać ogólnodostępnymi pociągami retro z Krakowa Głównego, Zakopanego i Mszany Dolnej. Podczas imprezy zostaną zaprezentowane parowozy Ol12-7, Ty2-911, Ty2-953, TKt48-191, TKh49-1, Pt47-65 (Wolsztyn) i Tr5-65 (Wolsztyn). Odbędą się także zawody sprawnościowe drużyn parowozowych. Ponadto po raz pierwszy zorganizowane zostaną pokazy kulisów pracy warsztatów parowozowych. Będzie możliwość poznania zasady działania podnośnika Teudtloffa, żurawia wodnego, zapadni trakcyjnej, odlewni, kuźni oraz podnośników Kutruffa.

Specjalnie dla Miłośników Kolei zostaną też zorganizowane przejazdy pociągami retro po niezelektryfikowanych liniach z tzw. fotostopami. Fotostopy to specjalnie wyznaczone miejsca gdzie można wysiąść z pociągu i zająć dobre miejsca do fotografowania. Następnie pociąg cofa się i przejeżdża jeszcze raz tak aby można było zrobić ciekawe zdjęcie pociągu prowadzonego przez dymiący parowóz. Właśnie dlatego wybiera się do tego celu linie niezelektryfikowane, aby zachować maksimum klimatu. Oczywiście miejsca do fotostopów powinny mieć także malowniczy krajobraz a takich na szczęście w Galicji nie brakuje.

A zatem Parowozjada 2009 już wkrótce – do zobaczenia w Chabówce!

Ty2 to lekki parowóz towarowy, bardzo popularny na naszych szlakach (w czasach pary, rzecz jasna). Ty2 to niemiecka konstrukcja stworzona na potrzeby wojenne, głównie z myślą o froncie wschodnim. Dlatego był to właśnie lekki parowóz, aby mógł poruszać się także po niespecjalnych torach radzieckich (podczas wojny trudno utrzymać torowiska w doskonałej kondycji) a do tego miał szczelną, ogrzewaną (jak to w parowozach bywa ;-) ) kabinę i jeszcze kilka innych udogodnień.

Po wojnie dużo tych parowozów trafiło do Polski. Jeździły u nas jako Ty2. Były także produkowane w Polsce i nosiły oznaczenie Ty42. Właśnie powstała strona poświęcona tym malowniczym parowozom. Na razie skromna, ale miejmy nadzieję, że się będzie rozwijać.